Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies klikając przycisk Ustawienia. Aby dowiedzieć się więcej zachęcamy do zapoznania się z Polityką Cookies oraz Polityką Prywatności.
Ustawienia

Szanujemy Twoją prywatność. Możesz zmienić ustawienia cookies lub zaakceptować je wszystkie. W dowolnym momencie możesz dokonać zmiany swoich ustawień.

Niezbędne pliki cookies służą do prawidłowego funkcjonowania strony internetowej i umożliwiają Ci komfortowe korzystanie z oferowanych przez nas usług.

Pliki cookies odpowiadają na podejmowane przez Ciebie działania w celu m.in. dostosowania Twoich ustawień preferencji prywatności, logowania czy wypełniania formularzy. Dzięki plikom cookies strona, z której korzystasz, może działać bez zakłóceń.

Więcej

Tego typu pliki cookies umożliwiają stronie internetowej zapamiętanie wprowadzonych przez Ciebie ustawień oraz personalizację określonych funkcjonalności czy prezentowanych treści.

Dzięki tym plikom cookies możemy zapewnić Ci większy komfort korzystania z funkcjonalności naszej strony poprzez dopasowanie jej do Twoich indywidualnych preferencji. Wyrażenie zgody na funkcjonalne i personalizacyjne pliki cookies gwarantuje dostępność większej ilości funkcji na stronie.

Więcej

Analityczne pliki cookies pomagają nam rozwijać się i dostosowywać do Twoich potrzeb.

Cookies analityczne pozwalają na uzyskanie informacji w zakresie wykorzystywania witryny internetowej, miejsca oraz częstotliwości, z jaką odwiedzane są nasze serwisy www. Dane pozwalają nam na ocenę naszych serwisów internetowych pod względem ich popularności wśród użytkowników. Zgromadzone informacje są przetwarzane w formie zanonimizowanej. Wyrażenie zgody na analityczne pliki cookies gwarantuje dostępność wszystkich funkcjonalności.

Więcej

Dzięki reklamowym plikom cookies prezentujemy Ci najciekawsze informacje i aktualności na stronach naszych partnerów.

Promocyjne pliki cookies służą do prezentowania Ci naszych komunikatów na podstawie analizy Twoich upodobań oraz Twoich zwyczajów dotyczących przeglądanej witryny internetowej. Treści promocyjne mogą pojawić się na stronach podmiotów trzecich lub firm będących naszymi partnerami oraz innych dostawców usług. Firmy te działają w charakterze pośredników prezentujących nasze treści w postaci wiadomości, ofert, komunikatów mediów społecznościowych.

Więcej
Powróć do: Sekcje

ZESPÓŁ FOLKLORYSTYCZNY "SZAMOTUŁY"

Zapraszamy na stronę internetową: http://www.folklorszamotuly.pl

Nabór do zespołu: 
31 sierpnia i 21 września godz. 18.30 

PROWADZĄCY:     
Maciej Sierpiński – kierownik, choreografia, taniec
Joanna Izydorczyk – taniec
Aneta Szymankiewicz – taniec
Franciszek Chlebanowski – taniec, flety
Marcelina Olejnik – śpiew

KAPELA SZAMOTULSKA: 
Tomasz Kuźniak (klarnet) 
Paweł Kuźniak (bas/maryna) 
Natalia Czaja-Jagielska (skrzypce) 
Stanisław Grylewicz (skrzypce)
Zofia Piszczyńska (klarnet)

biuro: szamotuły.zf@gmail.com | sylwia.firlet@szok.info.pl

WIEK: dzieci od 6 lat, młodzież, dorośli

KOSZT: bezpłatnie

 

ZAJĘCIA – Sezon 2023/2024

MIEJSCE PRÓB: Technikum Rolnicze (ZS nr 2 w Szamotułach)

DZIECI: 
– grupa podwórkowa (początkująca): 
poniedziałek, godz. 18.00-19.00 – taniec (sala w internacie)
środa, godz. 17.45-19.00 – taniec i śpiew (sala gimnastyczna i biblioteka)
– grupa szamotulska od 10 lat:
poniedziałek, godz. 18.00-19.00 – taniec (sala gimnastyczna)
środa, godz. 17.45-19.00 – taniec i śpiew (sala gimnastyczna i biblioteka)

MŁODZIEŻ/DOROŚLI: 
– grupa zasadnicza: 
poniedziałek, godz. 19.00-21.00 – taniec 
środa, godz. 19.00-21.00 – taniec i śpiew 
– grupa tancerzy dojrzałych: 
środa, godz. 19.00-19.30 – śpiew
środa, godz. 19.30-21.00 – taniec

ZAJĘCIA - Sezon 2022/2023

Miejsce: w Technikum Rolniczym (ZS nr 2 w Szamotułach):

poniedziałek: 
18.00-19.00 grupa podwórkowa (początkująca) – taniec – sala w internacie
18.00-19.00 grupa szamotulska od 10 lat – taniec – sala gimnastyczna
19.00-21.00 grupa zasadnicza (dorośli) – taniec – sala gimnastyczna

środa:
17.45-19.00 grupa podwórkowa i szamotulska – taniec i śpiew – sala gimnastyczna i biblioteka
19.00-21.00 grupa zasadnicza – taniec i śpiew – sala gimnastyczna i biblioteka


Plan zajęć od września 2022:

ZAJĘCIA DZIECI:    
– grupa 2. średnio zaawansowana (śląska),
– grupa 3. początkująca (podwórkowa):
poniedziałek, godz. 18.00-19.00 – taniec
środa, godz. 17.00-17.45 – śpiew
środa, godz. 17.45-19.00 – taniec
– grupa 1. zaawansowana (szamotulska):
poniedziałek, godz. 17.45-19.00 – taniec
środa, godz. 17.45-18.15 – śpiew
środa, godz. 18.15-19.00 – taniec

ZAJĘCIA DOROŚLI:
– grupa zaawansowana (zasadnicza),
– grupa tancerzy dojrzałych:
poniedziałek, godz. 19.00-21.00 – taniec
środa, godz. 19.00-19.30 – śpiew
środa, godz. 19.30-21.00 – taniec

 

____________________

 

sezon 2021/2022

Plan zajęć obowiązujący od 09/2021:

GRUPA PODWÓRKOWA: 
poniedziałek, godz. 18.00-19.00
środa, godz. 17.45-19.00

GRUPA SZAMOTULSKA: 
poniedziałek, godz. 17.45-19.00
środa, godz. 19.00-21.00

GRUPA ZASADNICZA: 
poniedziałek, godz. 19.00-21.00
środa, godz. 19.00-21.00

 

 

Plan na sezon 2021/2022:

ZAJĘCIA DZIECI:      
– grupa 3. początkująca (podwórkowa):
wtorek, godz. 18.00-19.00 – taniec
grupa 2. średnio zaawansowana (śląska):
poniedziałek, godz. 18.00-19.00 – taniec
środa, godz. 17.00-17.45 – śpiew
środa, godz. 17.45-19.00 – taniec
grupa 1. zaawansowana (szamotulska):
poniedziałek, godz. 17.45-19.00 – taniec
środa, godz. 17.45-19.00 – taniec
środa, godz. 19.00-20.00 – śpiew

ZAJĘCIA DOROŚLI:  
grupa zaawansowana (zasadnicza):
poniedziałek, godz. 19.00-21.00 – taniec
środa, godz. 17.45-19.00 – śpiew
środa, godz. 19.00-21.00 – taniec
– grupa tancerzy dojrzałych 
wtorek, godz. 19.00-20.30 – taniec
środa, godz. 17.45-19.00 – śpiew

 

 

Historia zespołu

Propagatorów tradycji i kultury ludowej szamotulskiej ziemi było wielu. Każdy z nich odegrał ważną rolę w odbudowywaniu jej zanikających śladów. Wśród nich Stanisława Koputowa i kapela rodziny Orlików a w późniejszym czasie Janina Foltyn.

Zespół Folklorystyczny „Szamotuły” powstał 12 lutego 1945 r. i od początku działalności jego głównym celem była dbałość o zachowanie dawnej odrębności kulturowej Ziemi Szamotulskiej, jej tańców, pieśni i strojów. Współzałożycielem, wieloletnim kierownikiem zespołu i jego choreografem przez ponad 60 lat była Janina Foltyn – znana folklorystka i lokalna działaczka, szczególnie zasłużona dla kultury i sztuki ludowej.

Na historię zespołu składają się liczne koncerty. Pierwszy z nich odbył się 16 maja 1945 r. Widowisko ”Wesele Szamotulskie” autorstwa Władysława Frąckowiaka do melodii zebranych przez Stanisława Zgaińskiego z 1932 roku zostało wystawione na tej samej podstawie przez Janinę Foltyn po raz pierwszy w 1950 roku.

Zespół brał udział w licznych przeglądach i festiwalach folklorystycznych. Gościł m. in. w Niemczech, Francji, Portugalii, we Włoszech, na Bałkanach i w krajach skandynawskich a także w Turcji, Grecji i Brazylii. Zespół Folklorystyczny „Szamotuły” ma na swoim koncie pochlebne recenzje w prasie, nagrania radiowe oraz telewizyjne, m. in. prezentację folkloru szamotulskiego w Polskiej Kronice Filmowej oraz występ w komedii Tadeusza Chmielewskiego „Nie lubię poniedziałku”, czy udział w Dożynkach Centralnych na Stadionie Narodowym w 1967 r.

W latach 2008-2011 zespołem kierował Jerzy Foltyn.
Wieloletnią konsultantką i osoba wspierającą była etnochoreograf mgr Mirosława Bobrowska.

 

Zespół dziś

W maju 2011 r. kierownikiem zespołu został Maciej Sierpiński, wieloletni tancerz ZF „Wielkopolanie” i pasjonat folkloru. Wraz z nim do kadry zespołu dołączyli instruktorzy: Katarzyna Hełpa-Liszkowska (zajęcia taneczne prowadziła do początku 2015) i Dariusz Stocki (do 02' 2018). Od 2015 zajęcia z tańca ludowego (grupa dziecięca) prowadzi Joanna Sroczyńska. Od lutego 2018 za śpiew i naukę gry na fletach odpowiada Edyta Czernecka. Pod koniec 2018 r. do instruktorów dołączył Bartosz Marciniak.

Wielopokoleniowy zespół przeżywa renesans. Liczy blisko 100 członków. Tańczą, śpiewają, najmłodsi grają na fletach. Członkami zespołu są także doskonali muzycy grający na instrumentach wchodzących w skład tradycyjnych kapel ludowych tj. klarnet, maryna, kontrabas i skrzypce. Od października 2013 r. szeregi zespołu zasiliła, dawniej związana z „Szamotułami” grupa tancerzy dojrzałych. To pomysł odtworzenia najważniejszego elementu lokalnej świadomości kulturowej – obrzędu „Szamotulskiego wesela” przyciągnął ich do zespołu ponownie.
Zespół bierze dziś udział w festiwalach folkloru, uatrakcyjnia wiele imprez lokalnych w formie koncertów tanecznych i wokalnych, corocznie prezentuje obrzęd dożynkowy. W 2012 r. odwiedził Węgry i Francję. W 2013 r. otwierał Jarmark Świętojański w Poznaniu, brał udział w IV Międzynarodowym Dziecięcym Festiwalu Folkloru Kids Fun Folk, VI Festiwalu Zespołów Folklorystycznych i Orkiestr Gronalia oraz w 7 Międzynarodowym Festiwalu Tańców Ludowych i Muzyki w Grecji. W 2013 r. nagrał płytę z kolędami i pastorałkami.
Do najważniejszych wydarzeń 2014 roku zaliczyć należy zwycięstwo na X Festiwalu „Polonez 2014” w Słonimiu na Białorusi oraz udział w III Międzynarodowym Festiwalu Folklorystycznym „Na skrzyżowaniu pokoju” w Armenii.
W roku 2015 zespół obchodził Jubileusz 70-lecia. W sierpniu wziął udział w Międzynarodowym Festiwalu Folkloru w New Delhi (Indie). Jesienią grupa dziecięca uczestniczyła w X Międzynarodowym Festiwalu Folkloru w Pradze.
W październiku zespół wywalczył Grand Prix XXXI Ogólnopolskiego Konkursu Tradycyjnego Tańca Ludowego w Rzeszowie. Misją konkursu jest ochrona oryginalnych polskich tańców w całym ich bogactwie i różnorodności. W konkursie oceniane są wierność odwzorowania tradycji regionalnych, właściwy dla regionu strój ludowy, skład instrumentalny grających na żywo kapel oraz autentyczność prezentowanych tańców, muzyki, śpiewu i gwary. Wielopokoleniowy Zespół Folklorystyczny „Szamotuły” wrócił z Rzeszowa z nagrodą główną w kategorii zespoły taneczne. Zaprezentował tam najważniejszy regionalny obrzęd „Wesele szamotulskie”. Choreografię do widowiska przygotował Maciej Sierpiński, kierownik zespołu, na podstawie scenariusza napisanego przed laty przez Władysława Frąckowiaka oraz muzyki zebranej przez Stanisława Zgaińskiego. Ta odsłona „Wesela” zaprezentowana była szerokiej publiczności po raz pierwszy w maju 2015, podczas koncertu galowego w Baborówku z okazji 70-lecia zespołu. 
W 2016 roku zespół reprezentował kraj w festiwalu CIOFF “ERAU INTERNATIONAL FOLKLORE & FOLK ART FESTIVAL” w Indonezji.
2017 to przede wszystkim udział w jednym z największych festiwali folkloru w Europie – 54. Tygodniu Kultury Beskidzkiej, skąd zespół wrócił z Nagrodą „za wierną prezentację fragmentu obrzędu weselnego swojego regionu” w ramach Międzynarodowych Spotkań Folklorystycznych. W lipcu zespół dziecięcy wziął udział w XXII Międzynarodowych Olsztyńskich Dniach Folkloru „Warmia” oraz Międzynarodowym Lecie z Folklorem a we wrześniu został laureatemWojewódzkiego Przeglądu Folklorystycznego w Dziekanowicach w kat. zespoły dziecięce. 
W 2018 roku zespół gościł na festiwalu za oceanem - w Idaho (USA) oraz w Serbii. W 2019 wziął udział w festiwalu w Czarnogórze a pod koniec roku wybiera się do Kamerunu.

 

Repertuar

Zespół ma w swoim repertuarze tańce szamotulskie, obrzędy ludowe (m. in. "Wesele szamotulskie" i obrzęd dożynkowy) a także tańce, pieśni i przyśpiewki z regionu Kurpi (Puszcza Zielona), Rzeszowszczyzny i Lubelszczyzny oraz narodowe tańce tj. kujawiak z oberkiem, krakowiak i polonez.

W repertuarze grupy dziecięcej znajdują się obok tańców, przyśpiewek i zabaw szamotulskich również te z regionu Górnego Śląska połączone ze zwyczajem topienia Marzanny oraz Zachodniej Wielkopolski (Ziemia Lubuska) a także zabawy związane z dawnym folklorem podwórkowym.

 

Najważniejsze nagrody

Złota Odznaka Ligi Przyjaciół Żołnierza (1960), Odznaka honorowa „Za zasługi dla Szamotuł” (1961), Odznaka honorowa „Za zasługi w rozwoju województwa poznańskiego” w 1970 r. oraz wielkopolskiego w 2005, Nagroda Wielkopolskiego Towarzystwa Kulturalnego (1970, 1980), Nagroda Ministra Kultury i Sztuki II stopnia (1974, 1985), Nagroda im. Oskara Kolberga (1985), honorowe wyróżnienie – statuetka „Złotego Hipolita” z prawem do używania znaku „Dobre bo polskie” (2005) oraz Nagroda Główna Wielkopolskiego Towarzystwa Kulturalnego (2009), nagroda główna X Festiwalu „Polonez 2014” w Słonimiu na Białorusi oraz Grand Prix XXXI Ogólnopolskiego Konkursu Tradycyjnego Tańca Ludowego w Rzeszowie (2015), Nagroda„za wierną prezentację fragmentu obrzędu weselnego swojego regionu” MSF 54. Tygodnia Kultury Beskidzkiej (2017). 

„Wesele” wpisane zostało na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego (2017).

 

 

 folklor logo bw

 

Historia zespołu

Propagatorów tradycji i kultury ludowej szamotulskiej ziemi było wielu. Każdy z nich odegrał ważną rolę w odbudowywaniu jej zanikających śladów. Wśród nich Stanisława Koputowa i kapela rodziny Orlików a w późniejszym czasie Janina Foltyn.

Zespół Folklorystyczny „Szamotuły” powstał 12 lutego 1945 r. i od początku działalności jego głównym celem była dbałość o zachowanie dawnej odrębności kulturowej Ziemi Szamotulskiej, jej tańców, pieśni i strojów. Współzałożycielem, wieloletnim kierownikiem zespołu i jego choreografem przez ponad 60 lat była Janina Foltyn – znana folklorystka i lokalna działaczka, szczególnie zasłużona dla kultury i sztuki ludowej.

Na historię zespołu składają się liczne koncerty. Pierwszy z nich odbył się 16 maja 1945 r. Widowisko ”Wesele Szamotulskie” autorstwa Władysława Frąckowiaka do melodii zebranych przez Stanisława Zgaińskiego z 1932 roku zostało wystawione na tej samej podstawie przez Janinę Foltyn po raz pierwszy w 1950 roku.

Zespół brał udział w licznych przeglądach i festiwalach folklorystycznych. Gościł m. in. w Niemczech, Francji, Portugalii, we Włoszech, na Bałkanach i w krajach skandynawskich a także w Turcji, Grecji i Brazylii. Zespół Folklorystyczny „Szamotuły” ma na swoim koncie pochlebne recenzje w prasie, nagrania radiowe oraz telewizyjne, m. in. prezentację folkloru szamotulskiego w Polskiej Kronice Filmowej oraz występ w komedii Tadeusza Chmielewskiego „Nie lubię poniedziałku”, czy udział w Dożynkach Centralnych na Stadionie Narodowym w 1967 r.

W latach 2008-2011 zespołem kierował Jerzy Foltyn.
Wieloletnią konsultantką i osoba wspierającą była etnochoreograf mgr Mirosława Bobrowska.

 

Zespół dziś

W maju 2011 r. kierownikiem zespołu został Maciej Sierpiński, wieloletni tancerz ZF „Wielkopolanie” i pasjonat folkloru. Wraz z nim do kadry zespołu dołączyli instruktorzy: Katarzyna Hełpa-Liszkowska (zajęcia taneczne prowadziła do początku 2015) i Dariusz Stocki (do 02' 2018). Od 2015 zajęcia z tańca ludowego (grupa dziecięca) prowadzi Joanna Sroczyńska. Od lutego 2018 za śpiew i naukę gry na fletach odpowiada Edyta Czernecka. Pod koniec 2018 r. do instruktorów dołączył Bartosz Marciniak.

Wielopokoleniowy zespół przeżywa renesans. Liczy blisko 100 członków. Tańczą, śpiewają, najmłodsi grają na fletach. Członkami zespołu są także doskonali muzycy grający na instrumentach wchodzących w skład tradycyjnych kapel ludowych tj. klarnet, maryna, kontrabas i skrzypce. Od października 2013 r. szeregi zespołu zasiliła, dawniej związana z „Szamotułami” grupa tancerzy dojrzałych. To pomysł odtworzenia najważniejszego elementu lokalnej świadomości kulturowej – obrzędu „Szamotulskiego wesela” przyciągnął ich do zespołu ponownie.
Zespół bierze dziś udział w festiwalach folkloru, uatrakcyjnia wiele imprez lokalnych w formie koncertów tanecznych i wokalnych, corocznie prezentuje obrzęd dożynkowy. W 2012 r. odwiedził Węgry i Francję. W 2013 r. otwierał Jarmark Świętojański w Poznaniu, brał udział w IV Międzynarodowym Dziecięcym Festiwalu Folkloru Kids Fun Folk, VI Festiwalu Zespołów Folklorystycznych i Orkiestr Gronalia oraz w 7 Międzynarodowym Festiwalu Tańców Ludowych i Muzyki w Grecji. W 2013 r. nagrał płytę z kolędami i pastorałkami.
Do najważniejszych wydarzeń 2014 roku zaliczyć należy zwycięstwo na X Festiwalu „Polonez 2014” w Słonimiu na Białorusi oraz udział w III Międzynarodowym Festiwalu Folklorystycznym „Na skrzyżowaniu pokoju” w Armenii.
W roku 2015 zespół obchodził Jubileusz 70-lecia. W sierpniu wziął udział w Międzynarodowym Festiwalu Folkloru w New Delhi (Indie). Jesienią grupa dziecięca uczestniczyła w X Międzynarodowym Festiwalu Folkloru w Pradze.
W październiku zespół wywalczył Grand Prix XXXI Ogólnopolskiego Konkursu Tradycyjnego Tańca Ludowego w Rzeszowie. Misją konkursu jest ochrona oryginalnych polskich tańców w całym ich bogactwie i różnorodności. W konkursie oceniane są wierność odwzorowania tradycji regionalnych, właściwy dla regionu strój ludowy, skład instrumentalny grających na żywo kapel oraz autentyczność prezentowanych tańców, muzyki, śpiewu i gwary. Wielopokoleniowy Zespół Folklorystyczny „Szamotuły” wrócił z Rzeszowa z nagrodą główną w kategorii zespoły taneczne. Zaprezentował tam najważniejszy regionalny obrzęd „Wesele szamotulskie”. Choreografię do widowiska przygotował Maciej Sierpiński, kierownik zespołu, na podstawie scenariusza napisanego przed laty przez Władysława Frąckowiaka oraz muzyki zebranej przez Stanisława Zgaińskiego. Ta odsłona „Wesela” zaprezentowana była szerokiej publiczności po raz pierwszy w maju 2015, podczas koncertu galowego w Baborówku z okazji 70-lecia zespołu. 
W 2016 roku zespół reprezentował kraj w festiwalu CIOFF “ERAU INTERNATIONAL FOLKLORE & FOLK ART FESTIVAL” w Indonezji.
2017 to przede wszystkim udział w jednym z największych festiwali folkloru w Europie – 54. Tygodniu Kultury Beskidzkiej, skąd zespół wrócił z Nagrodą „za wierną prezentację fragmentu obrzędu weselnego swojego regionu” w ramach Międzynarodowych Spotkań Folklorystycznych. W lipcu zespół dziecięcy wziął udział w XXII Międzynarodowych Olsztyńskich Dniach Folkloru „Warmia” oraz Międzynarodowym Lecie z Folklorem a we wrześniu został laureatemWojewódzkiego Przeglądu Folklorystycznego w Dziekanowicach w kat. zespoły dziecięce. 
W 2018 roku zespół gościł na festiwalu za oceanem - w Idaho (USA) oraz w Serbii. W 2019 wziął udział w festiwalu w Czarnogórze a pod koniec roku wybiera się do Kamerunu.

 

Repertuar

Zespół ma w swoim repertuarze tańce szamotulskie, obrzędy ludowe (m. in. "Wesele szamotulskie" i obrzęd dożynkowy) a także tańce, pieśni i przyśpiewki z regionu Kurpi (Puszcza Zielona), Rzeszowszczyzny i Lubelszczyzny oraz narodowe tańce tj. kujawiak z oberkiem, krakowiak i polonez.

W repertuarze grupy dziecięcej znajdują się obok tańców, przyśpiewek i zabaw szamotulskich również te z regionu Górnego Śląska połączone ze zwyczajem topienia Marzanny oraz Zachodniej Wielkopolski (Ziemia Lubuska) a także zabawy związane z dawnym folklorem podwórkowym.

 

Najważniejsze nagrody

Złota Odznaka Ligi Przyjaciół Żołnierza (1960), Odznaka honorowa „Za zasługi dla Szamotuł” (1961), Odznaka honorowa „Za zasługi w rozwoju województwa poznańskiego” w 1970 r. oraz wielkopolskiego w 2005, Nagroda Wielkopolskiego Towarzystwa Kulturalnego (1970, 1980), Nagroda Ministra Kultury i Sztuki II stopnia (1974, 1985), Nagroda im. Oskara Kolberga (1985), honorowe wyróżnienie – statuetka „Złotego Hipolita” z prawem do używania znaku „Dobre bo polskie” (2005) oraz Nagroda Główna Wielkopolskiego Towarzystwa Kulturalnego (2009), nagroda główna X Festiwalu „Polonez 2014” w Słonimiu na Białorusi oraz Grand Prix XXXI Ogólnopolskiego Konkursu Tradycyjnego Tańca Ludowego w Rzeszowie (2015), Nagroda„za wierną prezentację fragmentu obrzędu weselnego swojego regionu” MSF 54. Tygodnia Kultury Beskidzkiej (2017). 

„Wesele” wpisane zostało na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego (2017).

DO GÓRY
Dziękujemy, teraz zawsze będziesz na bieżąco!
Przeglądasz tę stronę w trybie offline.
Przeglądasz tę stronę w trybie online.